โรคร้ายแรง มีอะไรบ้าง? รวม 7 โรคร้ายแรงที่คนไทยเป็นเยอะ พร้อมพฤติกรรมเสี่ยงที่ควรรู้
ปัจจุบันรูปแบบการใช้ชีวิตของคนไทยเปลี่ยนไปอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นการนั่งทำงานเป็นเวลานาน การพักผ่อนไม่เพียงพอ ความเครียด การรับประทานอาหารแปรรูป หรือการขาดการออกกำลังกาย ล้วนเป็นปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคร้ายแรงหลายชนิด ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก
แม้เทคโนโลยีทางการแพทย์จะก้าวหน้ามากขึ้น แต่โรคร้ายแรงจำนวนไม่น้อยยังคงเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตและสร้างภาระค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลจำนวนมาก การทำความรู้จักโรคเหล่านี้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นอีกหนึ่งวิธีในการเตรียมดูแลสุขภาพ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตเพื่อลดความเสี่ยงในอนาคต
ยาวไปเลือกอ่านตามหัวข้อได้นะ
โรคร้ายแรง คืออะไร? ทำไมไม่ควรมองข้าม
คำว่า “โรคร้ายแรง” โดยทั่วไปหมายถึงโรคที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตอย่างมีนัยสำคัญ มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง ต้องได้รับการรักษาต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน หรืออาจเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตได้หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม
จากข้อมูลด้านสาธารณสุขทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก พบว่าโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ยังคงเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิต เช่น โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง มะเร็ง และเบาหวาน ซึ่งหลายโรคสามารถป้องกันหรือลดความเสี่ยงได้จากการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต
นอกจากนี้ โรคร้ายแรงจำนวนมากยังมีลักษณะค่อย ๆ สะสมความผิดปกติในร่างกายโดยไม่แสดงอาการชัดเจนในช่วงแรก ทำให้หลายคนทราบว่าป่วยเมื่อโรคเข้าสู่ระยะที่รุนแรงแล้ว
ดังนั้น การรู้จักปัจจัยเสี่ยงและสังเกตสัญญาณเตือนของร่างกายจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม
โรคร้ายแรงที่คนไทยเป็นเยอะ มีอะไรบ้าง?
เมื่อพูดถึงคำถามที่หลายคนค้นหาว่า “โรคร้ายแรง มีอะไรบ้าง” กลุ่มโรคต่อไปนี้ถือเป็นโรคร้ายแรงที่พบได้บ่อยในคนไทย และเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตหรือความพิการในระยะยาว
โรคมะเร็ง
โรคมะเร็งถือเป็นหนึ่งในโรคร้ายแรงที่พบมากที่สุดในประเทศไทย และยังเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนไทย โดยโรคมะเร็งเกิดจากความผิดปกติของเซลล์ที่แบ่งตัวอย่างควบคุมไม่ได้ และสามารถแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นของร่างกายได้ มะเร็งที่พบได้บ่อยในคนไทย เช่น
- มะเร็งตับ
- มะเร็งปอด
- มะเร็งเต้านม
- มะเร็งลำไส้ใหญ่
- มะเร็งปากมดลูก
พฤติกรรมเสี่ยง
- สูบบุหรี่
- ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
- รับประทานอาหารปิ้งย่างไหม้เกรียมบ่อย
- รับประทานผักและผลไม้น้อย
- มีภาวะอ้วน
- ไม่ตรวจสุขภาพตามช่วงวัย
ใครควรระวัง
- ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็ง
- ผู้สูบบุหรี่
- ผู้มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป
- ผู้ที่สัมผัสสารเคมีหรือมลพิษเป็นประจำ
- ผู้ได้รับควันบุหรี่มือสอง
โรคหัวใจและหลอดเลือด
โรคหัวใจเป็นอีกหนึ่งโรคร้ายที่พบมากขึ้นในคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ โรคในกลุ่มนี้ครอบคลุมหลายภาวะ เช่น
- โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ
- โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
- หัวใจล้มเหลว
- ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
หลายกรณีอาจไม่มีอาการเตือนชัดเจน และเกิดเหตุเฉียบพลันได้
พฤติกรรมเสี่ยง
- สูบบุหรี่
- ขาดการออกกำลังกาย
- รับประทานอาหารไขมันสูง
- มีภาวะอ้วนลงพุง
- ความเครียดสะสม
- พักผ่อนไม่เพียงพอ
ใครควรระวัง
- ผู้มีโรคความดันโลหิตสูง
- ผู้มีไขมันในเลือดสูง
- ผู้ป่วยเบาหวาน
- ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)
โรคหลอดเลือดสมองเกิดจากการที่เลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ หรือมีหลอดเลือดในสมองแตก ทำให้เซลล์สมองเสียหายอย่างรวดเร็ว โรคนี้ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการรักษาโดยเร็วที่สุด
สัญญาณเตือน BEFAST
- Balance : เดินเซ ทรงตัวลำบาก
- Eyes : มองเห็นผิดปกติ
- Face : หน้าเบี้ยว
- Arm : แขนขาอ่อนแรง
- Speech : พูดไม่ชัด
- Time : รีบพบแพทย์ทันที
พฤติกรรมเสี่ยง
- ความดันโลหิตสูง
- สูบบุหรี่
- เบาหวาน
- ไขมันในเลือดสูง
- ดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป
ใครควรระวัง
- ผู้สูงอายุ
- ผู้ป่วยโรคหัวใจ
- ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง
โรคเบาหวาน
แม้หลายคนจะมองว่าเป็นโรคทั่วไป แต่ความจริงแล้วเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงได้ เช่น
- ไตวาย
- โรคหัวใจ
- โรคหลอดเลือดสมอง
- จอประสาทตาเสื่อม
- แผลเรื้อรังที่เท้า
เบาหวานจึงเป็นหนึ่งในโรคร้ายแรงที่คนไทยเป็นเยอะและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี
พฤติกรรมเสี่ยง
- รับประทานหวานจัด
- น้ำหนักเกิน
- ขาดการออกกำลังกาย
- นอนน้อย
- ความเครียดเรื้อรัง
ใครควรระวัง
- ผู้มีภาวะอ้วน
- ผู้มีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน
- ผู้ที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป
โรคไตเรื้อรัง
โรคไตเรื้อรังเป็นภัยเงียบที่พบมากขึ้นในคนไทย โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูง ในระยะแรกผู้ป่วยอาจไม่มีอาการผิดปกติ แต่เมื่อไตเสื่อมมากขึ้น อาจต้องได้รับการฟอกไตหรือปลูกถ่ายไต
พฤติกรรมเสี่ยง
- รับประทานอาหารเค็มจัด
- ใช้ยาแก้ปวดต่อเนื่องโดยไม่จำเป็น
- ควบคุมเบาหวานไม่ได้
- ควบคุมความดันไม่ได้
ใครควรระวัง
- ผู้ป่วยเบาหวาน
- ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง
- ผู้สูงอายุ
โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)
โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเป็นโรคที่ทำให้ทางเดินหายใจตีบแคบลง ส่งผลให้หายใจลำบากและคุณภาพชีวิตลดลง ผู้ป่วยมักมีอาการ
- ไอเรื้อรัง
- มีเสมหะ
- เหนื่อยง่าย
- หายใจไม่อิ่ม
พฤติกรรมเสี่ยง
- สูบบุหรี่
- ได้รับควันบุหรี่มือสอง
- สัมผัสฝุ่น PM2.5
- ทำงานในพื้นที่ที่มีสารเคมี
ใครควรระวัง
- ผู้สูบบุหรี่
- ผู้สูงอายุ
- ผู้ที่ทำงานในโรงงานหรือสถานที่มีมลพิษ
โรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อม
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย ทำให้โรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อมกลายเป็นอีกหนึ่งโรคร้ายแรงที่พบมากขึ้น แม้โรคนี้จะไม่ใช่สาเหตุการเสียชีวิตโดยตรงในหลายกรณี แต่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต การดูแลระยะยาว และค่าใช้จ่ายของครอบครัวอย่างมาก
สัญญาณที่ควรสังเกต
- ลืมเรื่องเดิมซ้ำ ๆ
- สับสนเรื่องเวลา
- ทำกิจวัตรประจำวันไม่ได้
- อารมณ์เปลี่ยนแปลงผิดปกติ
- สื่อสารลำบาก
ใครควรระวัง
- ผู้สูงอายุ
- ผู้มีประวัติครอบครัวเป็นโรคสมองเสื่อม
- ผู้มีโรคหัวใจและหลอดเลือด
การรู้จักโรคร้ายแรงที่พบบ่อยเหล่านี้ จะช่วยให้สามารถวางแผนตรวจสุขภาพ ปรับพฤติกรรม และลดความเสี่ยงได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ
ลดความเสี่ยงโรคร้ายแรงได้อย่างไร?
แม้โรคร้ายแรงหลายชนิดจะเกี่ยวข้องกับอายุหรือพันธุกรรม แต่ปัจจัยเสี่ยงจำนวนมากสามารถปรับเปลี่ยนได้
รับประทานอาหารให้สมดุล
อาหารมีผลโดยตรงต่อความเสี่ยงของโรคเรื้อรังหลายชนิด แนวทางที่ควรทำ ได้แก่
- เพิ่มผักและผลไม้ในทุกมื้อ
- ลดอาหารหวาน มัน เค็ม
- ลดอาหารแปรรูป
- เลือกโปรตีนคุณภาพดี
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ
การรับประทานอาหารที่เหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงทั้งโรคหัวใจ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และมะเร็งบางชนิด
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ผู้ใหญ่เคลื่อนไหวร่างกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ กิจกรรมที่ทำได้ เช่น
- เดินเร็ว
- วิ่ง
- ปั่นจักรยาน
- ว่ายน้ำ
- เวทเทรนนิ่ง
การออกกำลังกายช่วยควบคุมน้ำหนัก ลดไขมันในเลือด และลดความเสี่ยงของโรคร้ายแรงหลายชนิด
งดสูบบุหรี่และลดแอลกอฮอล์
บุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของ
- มะเร็งปอด
- โรคหัวใจ
- โรคหลอดเลือดสมอง
- COPD
ขณะที่การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปก็สัมพันธ์กับโรคตับ มะเร็งหลายชนิด และโรคหัวใจ
ตรวจสุขภาพเป็นประจำ
โรคร้ายหลายชนิดสามารถรักษาได้ดีขึ้นหากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น การตรวจสุขภาพประจำปีจึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการค้นหาความเสี่ยงก่อนเกิดโรค ตัวอย่างการตรวจที่ควรพิจารณา
- ตรวจระดับน้ำตาล
- ตรวจไขมันในเลือด
- ตรวจความดันโลหิต
- ตรวจคัดกรองมะเร็งตามช่วงวัย
- ตรวจการทำงานของไต
ดูแลสุขภาพจิตและการนอนหลับ
ความเครียดเรื้อรังและการพักผ่อนไม่เพียงพอส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน ฮอร์โมน และระบบหัวใจและหลอดเลือด ควรนอนหลับให้ได้ประมาณ 7-9 ชั่วโมงต่อคืน และหาเวลาผ่อนคลายอย่างสม่ำเสมอ การดูแลสุขภาพไม่ได้หมายถึงเพียงการป้องกันโรคเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาวอีกด้วย
โรคร้ายแรงยังคงเป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพสำคัญของคนไทย โดยเฉพาะกลุ่มโรคมะเร็ง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง เบาหวาน โรคไตเรื้อรัง โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และอัลไซเมอร์ ซึ่งล้วนเป็นโรคร้ายแรงที่คนไทยเป็นเยอะและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามพฤติกรรมการใช้ชีวิตและสังคมสูงวัย และที่สำคัญโรคร้ายแรงเหล่านี้มีค่าใช้จ่ายในการรักษาที่สูงมาก
แม้จะไม่สามารถควบคุมปัจจัยเสี่ยงทุกอย่างได้ แต่การปรับพฤติกรรม เช่น รับประทานอาหารที่เหมาะสม ออกกำลังกายสม่ำเสมอ งดสูบบุหรี่ และตรวจสุขภาพประจำปี สามารถช่วยลดโอกาสเกิดโรคได้อย่างมีนัยสำคัญ
นอกจากการดูแลสุขภาพแล้ว หลายคนยังเลือกวางแผนรับมือความเสี่ยงทางการเงินจากค่ารักษาพยาบาลที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตผ่าน ประกันโรคร้ายแรง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่ช่วยเพิ่มความอุ่นใจเมื่อต้องเผชิญกับโรคร้ายที่ไม่คาดคิด พร้อมสิ่งต้องรู้ ซื้อประกันโรคร้ายแรง ยังไงให้คุ้มค่า!
- โปรดศึกษารายละเอียดความคุ้มครอง เงื่อนไขและข้อยกเว้น ก่อนตัดสินใจทำประกันภัยทุกครั้ง
ที่มา : สืบค้นเมื่อวันที่ 18/06/69
🔖WHO
🔖กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข